هوش مصنوعی به یک نیروی تحولآفرین در آموزش عالی، بهویژه در حوزه آموزش و یادگیری زبان، تبدیل شده است. ابزارهایی همچون گرامرلی و چتجیپیتی، بازخورد شخصیسازیشده، اصلاح خودکار دستور زبان و واژگان، و همچنین فرصتهای تعاملی را در اختیار زبانآموزان قرار میدهند که این امر به افزایش مشارکت و کاهش اضطراب یادگیری میانجامد.این نوآوریها بهعنوان پشتیبان توانش زبانی و انگیزه یادگیرندگان شناخته میشوند. با این حال، پژوهشگران هشدار میدهند که اتکای بیش از حد به هوش مصنوعی میتواند به کاهش تفکر انتقادی، تضعیف خودمختاری یادگیرنده و ایجاد چالشهای اخلاقی مرتبط با حریم خصوصی دادهها، سرقت ادبی و سوگیری الگوریتمی منجر شود. یک پیمایش مقطعی با استفاده از پرسشنامه AI-LPAC-E که برای سنجش توانش، خودمختاری، تفکر انتقادی و نگرانیهای اخلاقی طراحی شده بود، در میان ۱۸۰ دانشجوی دانشگاه و مؤسسه زبان انجام شد. یافتهها نشان داد که کاربران پرتکرار هوش مصنوعی، نمرات توانش زبانی بهطور معناداری بالاتری نسبت به کاربران کمتکرار گزارش کردندt= 3.21, p = 0.002) ). مهارت گفتاری بیشترین بهبود را داشت، درحالیکه دقت نوشتاری کمترین امتیاز را به خود اختصاص داد (میانگین = 3.65). با این حال، اتکا به هوش مصنوعی با تفکر انتقادیr = -0.42, p < 0.01) ) و خودمختاریr = -0.37, p < 0.01) ) رابطه منفی معناداری نشان داد، در حالی که خودمختاری و تفکر انتقادی رابطه مثبت و معناداری با یکدیگر داشتند (r = 0.58, p < 0.01) که بازتابدهنده تقویت متقابل این دو سازه است. نمونه پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه، دانشآموزان مؤسسات زبان و همچنین مدرسان بود که در میان آنها، نگرانیهای اخلاقی مربیان بهطور معناداری بیشتر از زبانآموزان بود t = 4.02, p < 0.001)). این نتایج بر ضرورت تدوین راهبردهای آموزشی متوازن و رهنمودهای نهادی روشن جهت تضمین ادغام مسئولانهی هوش مصنوعی در آموزش زبان تأکید میکنند. یافتهها حاکی از آن است که اگرچه ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند بهصورت مؤثری بر توانش و مشارکت یادگیرندگان بیفزایند، مربیان و سیاستگذاران آموزشی میبایست از طریق کاربست راهبردی و آموزشهای اخلاقمحور، تفکر انتقادی و خودمختاری یادگیرنده را تقویت نمایند.
قربانی,وحید . (1404). بررسی فرصتها و چالشهای ابزارهای هوش مصنوعی در تقویت توانش زبانی دانشآموزان ایرانی. نشریۀ کاربرد زبان انگلیسی برای اهداف خاص, 2(4), 1-24. doi: 10.22034/jespp.2025.549842.1024
MLA
قربانی,وحید . "بررسی فرصتها و چالشهای ابزارهای هوش مصنوعی در تقویت توانش زبانی دانشآموزان ایرانی", نشریۀ کاربرد زبان انگلیسی برای اهداف خاص, 2, 4, 1404, 1-24. doi: 10.22034/jespp.2025.549842.1024
HARVARD
قربانی وحید. (1404). 'بررسی فرصتها و چالشهای ابزارهای هوش مصنوعی در تقویت توانش زبانی دانشآموزان ایرانی', نشریۀ کاربرد زبان انگلیسی برای اهداف خاص, 2(4), pp. 1-24. doi: 10.22034/jespp.2025.549842.1024
CHICAGO
وحید قربانی, "بررسی فرصتها و چالشهای ابزارهای هوش مصنوعی در تقویت توانش زبانی دانشآموزان ایرانی," نشریۀ کاربرد زبان انگلیسی برای اهداف خاص, 2 4 (1404): 1-24, doi: 10.22034/jespp.2025.549842.1024
VANCOUVER
قربانی وحید. بررسی فرصتها و چالشهای ابزارهای هوش مصنوعی در تقویت توانش زبانی دانشآموزان ایرانی. نشریۀ کاربرد زبان انگلیسی برای اهداف خاص, 1404; 2(4): 1-24. doi: 10.22034/jespp.2025.549842.1024
